گۆڕان نیوز – در سالهای اخیر، پدیده ازدیاد سگهای بلاصاحب به یکی از دغدغههای جدی شهروندان سنندجی تبدیل شده است؛ مسئلهای که نهتنها آرامش روانی شهروندان را مختل کرده بلکه در مواردی تهدیداتی جدی برای بهداشت عمومی و امنیت اجتماعی به همراه داشته است.

حضور دستهجمعی سگها در معابر، پارکها و حتی حریم مدارس و مراکز درمانی، صحنههایی نگرانکننده را رقم زده که واکنشهای گستردهای در میان مردم بهدنبال داشته است. با وجود تلاشهای محدود شهرداری برای ساماندهی این وضعیت، به نظر میرسد نبود یک عزم جدی و راهکار مشخص، موجب شده تا این مشکل همچنان به قوت خود باقی بماند. گاه اقدامات مقطعی برای زندهگیری سگهای ولگرد صورت میگیرد، اما این برنامهها یا بهصورت کوتاهمدت اجرا میشوند یا به دلیل نبود پشتیبانی قانونی و اجرایی کافی، به نتیجه مؤثری نمیرسند.
از سوی دیگر، برخی انجمنها و گروههای حامی حقوق حیوانات که دغدغهمند و دلسوز هستند، گاهی با نیت خیرخواهانه خود مانع برخی از اقدامات اجرایی شهرداری در زمینه جمعآوری سگهای بلاصاحب میشوند. این رویکرد اگرچه برآمده از احترام به حقوق حیوانات است، اما در نبود برنامههای جایگزین مشخص و قابل اجرا، عملاً موجب تداوم و تشدید معضل در سطح شهر شده است. بیتردید، حمایت از حیوانات نباید در تقابل با سلامت، امنیت و آرامش شهروندان قرار گیرد؛ بلکه نیازمند تعامل، برنامهریزی مشترک و ایجاد سازوکارهای انسانی، علمی و قانونی برای ساماندهی این وضعیت است. حل این مشکل نیازمند همافزایی بین نهادهای شهری، نهادهای ناظر، انجمنهای مردمنهاد و البته خود مردم است؛ تا با رعایت اصول اخلاقی و انسانی، هم کرامت حیوانات حفظ شود و هم سلامت و امنیت شهروندان تضمین گردد. شاید زمان آن فرا رسیده است که با تدوین یک برنامه جامع، راهکاری پایدار و مورد وفاق عمومی برای کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در سنندج ارائه شود.
راهحلهای پیشنهادی برای کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در سنندج
1. ایجاد مراکز نگهداری و ساماندهی سگهای ولگرد (پناهگاههای استاندارد): احداث و تجهیز مراکز پناهگاهی در حاشیه شهر با امکانات مناسب، میتواند گام نخست در کنترل اصولی این حیوانات باشد. در این مراکز میتوان خدماتی مانند واکسیناسیون، عقیمسازی و نگهداری موقت را ارائه داد.
2. اجرای طرحهای گسترده عقیمسازی:کنترل زاد و ولد از طریق برنامهریزی برای عقیمسازی سگهای بلاصاحب یکی از مؤثرترین روشهای پایدار در بسیاری از کشورهای جهان بوده است. این طرح میتواند با همکاری دامپزشکان و انجمنهای حامی حیوانات اجرا شود.
3. آموزش عمومی و فرهنگسازی:شهروندان باید از طریق رسانهها، مدارس و شبکههای اجتماعی با اصول همزیستی مسالمتآمیز با حیوانات شهری آشنا شوند و از غذا دادن بیرویه و بیبرنامه به سگهای خیابانی، که موجب تجمع و زاد و ولد بیشتر آنها میشود، پرهیز کنند.
4. تقویت همکاری بین شهرداری و انجمنهای مردمنهاد: همکاری مثبت و هدفمند میان نهادهای مدیریت شهری و انجمنهای حمایت از حیوانات میتواند از تقابل جلوگیری کرده و به طراحی و اجرای برنامههای مشترک با رویکرد انسانی، علمی و اجرایی کمک کند.
5. ساماندهی نقاط پرخطر و حساس (نزدیکی مدارس، پارکها، درمانگاهها): میتوان با اولویتبندی مناطق پرخطر، اقدامات فوریتری برای زندهگیری یا ایمنسازی این فضاها انجام داد. همچنین نصب تابلوهای هشدار در این مناطق و ایجاد حصارهای ایمنی در برخی اماکن خاص نیز میتواند مؤثر باشد.
6. ایجاد سامانه گزارشدهی مردمی:راهاندازی یک سامانه تلفنی یا آنلاین برای دریافت گزارشهای مردمی در خصوص مشاهده موارد خطرناک یا نقاط تجمع سگهای ولگرد، میتواند به شناسایی سریعتر و پاسخ مؤثرتر نیروهای خدمات شهری کمک کند.
7. استفاده از تجارب سایر شهرها و کشورها:الگوبرداری از شهرهایی که موفق به کنترل این معضل شدهاند، میتواند زمینهساز بهرهگیری از تجربیات موفق در سنندج باشد. به عنوان مثال، استفاده از سیستم «TNR» (زندهگیری، عقیمسازی، رهاسازی) که در برخی شهرهای ایران نیز آغاز شده، گزینهای قابل بررسی است.
با سلام خدمت هم شهری های محترم
بە دنبال پیشنهادات جناب آقای صلواتی از عموم مردم بە عنوان یک پیشنهاد خواهشا از دادن غذاهای ماندە خود ( یک عدە دغدغشون اینە سگهای ولگرد را سیر کنند ) بپرهیزید.
با پذیرایی انسانها ، از سگها و گربەهای ولگرد حاشیە شهرها بهشتی جدید را برای این حیوانات فراهم نمودە بە طوری کە از روستاها عامدانە بە شهرها کوچاندە میشوند .
یکی دیگر از راهحلهای کمتر مطرحشده اما مؤثر در مدیریت سگهای بلاصاحب، ایجاد مراکز مشارکتی بین شهرداری و سازمانهای مردمنهاد (NGO) با محوریت واگذاری سگها به متقاضیان واجد شرایط است. توضیح بیشتر:
عنوان راهحل: مرکز ساماندهی و واگذاری سگهای بلاصاحب با مشارکت NGOها
شرح: ایجاد مراکزی با مدیریت مشترک شهرداری و نهادهای مردمی (حامیان حیوانات) که سه وظیفه اصلی را دنبال کند:
1. غربالگری و درمان سگهای بیمار یا آسیبدیده.
2. واکسیناسیون و عقیمسازی جهت کنترل جمعیت.
3. فرهنگسازی و واگذاری به مردم علاقهمند که شرایط نگهداری از حیوان را دارند (مثلاً ساکن خانههای دارای حیاط، تجربه نگهداری، تمکن مالی، و …).
مزایای این راهکار:
کاهش بار مالی بلندمدت بر دوش شهرداری.
افزایش مشارکت مردمی و حس مسئولیت اجتماعی.
جلوگیری از تجمع سگها در حاشیه شهرها و افزایش امنیت عمومی.
کاهش احتمال حیوانآزاری از سوی افراد متفرقه یا پیمانکاران غیرمتخصص.