گۆڕان نیوز – در شرایطی که مدیریت منابع آب و جلوگیری از هدررفت این سرمایه حیاتی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های شهرها تبدیل شده است، استفاده از ظرفیت‌های طبیعی و احیای منابع آبی فراموش‌شده می‌تواند نقش مؤثری در توسعه پایدار شهری داشته باشد. در همین راستا، شهرداری مرکزی و شهرداری منطقه یک سنندج با شناسایی و احیای هشت چشمه قدیمی در محدوده پارک معلم، گامی در مسیر بهره‌برداری بهینه از منابع آب برداشته است؛ اقدامی که علاوه بر تأمین آب مورد نیاز فضای سبز و آبشار صخره‌ای این پارک، امکان استفاده از آب مازاد چشمه‌ها برای آبیاری دیگر فضاهای سبز شهری را نیز فراهم کرده است.
پارک معلم، با وسعتی حدود پنج هکتار، علاوه بر ساماندهی یکی از محدوده‌های ورودی شهر سنندج، مجموعه‌ای از فضاهای تفریحی، ورزشی و فرهنگی را در خود جای داده است. احیای چشمه‌ها، احداث مخازن ذخیره آب و اجرای شبکه هدایت آب‌های سطحی، از جمله اقداماتی است که در طراحی و اجرای این مجموعه مورد توجه قرار گرفته است. برای بررسی ضرورت احداث این پارک، امکانات پیش‌بینی‌شده، چگونگی احیای چشمه‌ها و نقش این پروژه در مدیریت منابع آب و توسعه فضاهای عمومی شهر، با حمید کریمی، مدیر شهرداری منطقه یک سنندج، گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
احداث پارک معلم در منطقه یک سنندج چه ضرورتی داشت و این پروژه چه نقشی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان این محدوده خواهد داشت؟
با توجه به اینکه سایت پارک معلم در سال‌های گذشته به محلی برای ریختن غیرمجاز خاک و نخاله‌های ساختمانی تبدیل شده بود، این وضعیت منظره نامناسبی در ورودی شهر ایجاد کرده بود. همچنین گردوخاک ناشی از این وضعیت و حضور معتادان متجاهر در این سایت خاکی، مشکلات زیادی را برای اهالی اطراف به وجود آورده بود.
بنابراین، احداث پارک معلم هم از نظر ایجاد سیمای بصری مناسب در ورودی شهر و هم از نظر ساماندهی محیط و ایجاد فضای مفرح برای ساکنان اطراف، اهمیت داشت. این پروژه همچنین به برطرف شدن مشکلات زیست‌محیطی ساکنان کمک می‌کند و به‌عنوان فضایی برای استفاده مسافران در ورودی شهر در توسعه صنعت گردشگری نیز نقش مهمی ایفا خواهد کرد.
مساحت پارک معلم و امکانات پیش‌بینی‌شده در این مجموعه چیست و برنامه شهرداری برای بهره‌برداری کامل از آن چگونه است؟
مساحت پارک معلم حدود پنج هکتار است و امکانات و فضاهای موجود در این پارک شامل آبشار صخره‌ای به ارتفاع هشت متر و عرض ۳۰ متر، رودخانه مصنوعی به طول ۲۵۰ متر و عرض پنج متر، گذر ورزش، گذر موسیقی، فضای بازی کودکان، محوطه ورزش صبحگاهی با وسایل ورزشی به مساحت ۲۰۰ مترمربع، آمفی‌تئاتر روباز با ظرفیت ۴۵۰ نفر و چشم‌انداز به کل پارک، مخزن ذخیره آب با حجم کلی ۶۰۰ مترمکعب، ساختمان سرای امید بازنشستگان، زمین فوتبال چمن مصنوعی، پارکینگ با ظرفیت ۵۰۰ خودرو و گذر غذاست.
این مجموعه با برخورداری از فضاهای متنوع تفریحی، ورزشی و فرهنگی، می‌تواند زمینه استفاده گروه‌های مختلف شهروندان را فراهم کند و به یکی از فضاهای عمومی مورد استقبال مردم در این محدوده تبدیل شود.
یکی از ویژگی‌های این پروژه، احیای هشت چشمه قدیمی است. این چشمه‌ها چه میزان ظرفیت آبی دارند و چه نقشی در تأمین آب مورد نیاز پارک خواهند داشت؟
در اجرای سایت پارک معلم، هشت چشمه شناسایی شدند که با اجرای زهکش، آب این چشمه‌ها به داخل منبع ذخیره آب بتنی در ضلع جنوبی سایت هدایت شده است.
مجموع ظرفیت آبی این چشمه‌ها بین ۲۵ تا ۳۰ لیتر در ثانیه است و تمام آب مورد نیاز فضای سبز، آبشار صخره‌ای و بخش‌های مختلف محدوده پارک معلم، به‌جز آب شرب، از طریق آب این چشمه‌ها تأمین می‌شود.
آیا برنامه‌ای برای استفاده پایدار از آب این چشمه‌ها در آبیاری فضای سبز پارک وجود دارد و چه اقداماتی برای جلوگیری از هدررفت این منابع پیش‌بینی شده است؟
از آب این چشمه‌ها برای آبیاری فضای سبز پارک معلم و همچنین آبیاری فضای سبز پارک شهرک بعثت و لکه‌های فضای سبز موجود در بلوار بعثت استفاده می‌شود.
در همین راستا، شهرداری سنندج اقدام به احداث سه منبع ذخیره آب با ظرفیت‌های ۷۵، ۸۰ و ۱۷۰ مترمکعب کرده است. به این ترتیب، آب مازاد پارک معلم توسط یک پمپ سه‌فاز چهار اینچ به دو منبع ذخیره آب در تپه شب‌بو انتقال داده می‌شود تا برای آبیاری فضاهای سبز پایین‌دست مورد استفاده قرار گیرد.
این اقدام امکان استفاده از آب چشمه‌ها در محدوده‌ای فراتر از پارک معلم را فراهم کرده و به بهره‌برداری بهتر از منابع آبی موجود کمک می‌کند.
منبع احداث‌شده برای مهار و ذخیره آب در پارک چه ظرفیتی دارد و آب ذخیره‌شده چگونه در مدیریت و آبیاری فضای سبز مورد استفاده قرار خواهد گرفت؟
منبع ذخیره آب احداث‌شده در پارک، بتنی و دارای ظرفیت ۷۵ مترمکعب است. آب ذخیره‌شده در این منبع، توسط یک پمپ سه‌فاز چهار اینچ به دو منبع ذخیره احداث‌شده در تپه شب‌بو در شهرک بعثت منتقل می‌شود و از این آب‌ها به‌صورت تدریجی و مجدد برای آبیاری فضاهای سبز پایین‌دست و پارک معلم استفاده خواهد شد.
با توجه به بارش‌های فصلی، آیا در طراحی پارک سازوکاری برای جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی و روان‌آب‌ها در نظر گرفته شده است؟
برای جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی، هم در داخل پارک معلم و هم در چهار ضلع سایت، عملیات جدول‌گذاری به‌صورت نهر و کانیو به‌طور کامل اجرا شده است. در نقطه خط‌القعر نیز تمام آب‌های جمع‌آوری‌شده از طریق یک لوله بتنی با قطر هزار میلی‌متر به خارج از پارک هدایت می‌شود.
با توجه به قرارگیری پارک معلم در یکی از مناطق کمتر برخوردار سنندج، شهرداری چه برنامه‌ای برای نگهداری، تأمین روشنایی، امنیت و استمرار خدمات مجموعه پس از بهره‌برداری دارد؟
در طراحی پارک معلم، با توجه به وسعت پارک و توپوگرافی زمین، در تمام نقاط پارک تیرگذاری با فواصل استاندارد انجام شده است. همچنین با اجرای نورپردازی‌های متعدد در سطح پارک، تمامی نقاط آن در شب از روشنایی برخوردار هستند و همین امر به افزایش امنیت پارک کمک می‌کند.
در صورت بروز نقص در سیستم نورپردازی نیز، موارد در اسرع وقت گزارش و برای رفع نقص اقدام می‌شود.
از نگاه مدیریت شهری، پارک معلم چه نقشی در افزایش سرانه فضای سبز، توسعه فضاهای عمومی و تحقق عدالت فضایی در منطقه یک سنندج خواهد داشت و آیا می‌تواند الگویی برای اجرای پروژه‌های مشابه در مناطق کمتر برخوردار شهر باشد؟
پارک معلم با مساحتی حدود پنج هکتار و برخورداری از فضاهای جانبی شامل فضای سبز، گذر ورزش و موسیقی و فضاهای تفریحی، به‌طور قطع توانسته است سرانه فضای سبز را در سطح شهرداری منطقه یک و حتی شهرستان سنندج افزایش دهد.
با توجه به محل قرارگیری این پارک، شهروندانی که از آن و فضاهای جانبی‌اش استفاده می‌کنند، صرفاً ساکنان کوچه‌ها و محلات منطقه نیستند؛ بلکه این مجموعه می‌تواند مورد استفاده شهروندان سایر نقاط شهر و مسافران نیز قرار گیرد و به مکانی برای توسعه گردشگری تبدیل شود.
بنابراین، احداث پارک معلم توانسته است گام مهمی در توسعه فضاهای عمومی بردارد و زمینه بهره‌مندی شهروندان از امکانات تفریحی و فضای سبز را فراهم کند.
فردین کمانگر روزنامه‌نگار
