گۆڕان نیوز – آیین تجلیل از «صباح حسنی شیانی» با حضور جمعی از چهره‌های فرهنگی، ادبی، هنری، رسانه‌ای و مسئولان فرهنگی کردستان برگزار شد؛ مراسمی که بیش از آنکه صرفاً یک برنامه تقدیر باشد، فرصتی برای بازخوانی جایگاه سرمایه‌های انسانی و فرهنگی استان و تأکید بر ضرورت پاسداشت مفاخر در زمان حیات آنان بود.
کردستان را نمی‌توان تنها با طبیعت، جغرافیا و میراث تاریخی آن شناخت؛ بخش مهمی از هویت این سرزمین به انسان‌هایی بازمی‌گردد که سال‌ها از عمر و توان خود را برای حفظ، معرفی و تقویت فرهنگ و هنر آن صرف کرده‌اند. افرادی که گاه بدون برخورداری از عنوان و جایگاه رسمی، در متن رویدادهای فرهنگی و اجتماعی حضور داشته و سرمایه انسانی و اجتماعی خود را در اختیار جامعه قرار داده‌اند.
آیین تجلیل از صباح حسنی شیانی نیز از همین منظر قابل توجه بود؛ مراسمی که در آن جمعی از فعالان فرهنگی و اجتماعی، از بیش از چهار دهه فعالیت وی در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، خیرخواهانه و میراث فرهنگی قدردانی کردند و نقش او را در برگزاری رویدادهای فرهنگی، فرهنگ‌سازی، حمایت از فعالیت‌های اجتماعی و پیگیری ثبت جهانی اورامان مورد توجه قرار دادند.
تجلیل از مفاخر؛ یک وظیفه اجتماعی
یحیی صمدی، مدیر انجمن تجلیل از مفاخر و هنرمندان کردستان، در این مراسم با اشاره به فعالیت بیش از ۲۵ ساله این انجمن اظهار کرد: هدف اصلی انجمن، شناسایی و تکریم مفاخر و فعالان عرصه فرهنگ و هنر، بررسی وضعیت، مشکلات و مطالبات آنان و انتقال این مسائل به مسئولان برای پیگیری و اجراست.
وی افزود: انجمن طی سال‌های فعالیت خود با حضور در منازل و محل کار هنرمندان، ادیبان و نویسندگان، ضمن دیدار و گفت‌وگو با آنان، از سال‌ها تلاش و خدماتشان در عرصه‌های مختلف فرهنگی و هنری قدردانی کرده است.
صمدی با اشاره به اینکه این حرکت مردمی اکنون در بسیاری از مناطق کردنشین به یک فرهنگ و الگو تبدیل شده است، گفت: توجه به پیشکسوتان و فعالان عرصه فرهنگ و هنر باید به یک مطالبه عمومی تبدیل شود و جامعه نباید قدردانی از سرمایه‌های فرهنگی خود را به زمانی موکول کند که دیگر امکان شنیدن این قدردانی برای آنان وجود نداشته باشد.
مدیر انجمن تجلیل از مفاخر و هنرمندان کردستان ادامه داد: این انجمن بیش از ۲۵ سال پیش به همت جمعی از نویسندگان، ادیبان و فعالان فرهنگی استان شکل گرفت و در تمام این سال‌ها به صورت افتخاری، مستقل و مردمی و بدون چشمداشت مالی و وابستگی فکری فعالیت کرده است.
به گفته وی، انجمن در این مدت از ده‌ها نفر از فعالان عرصه‌های فرهنگی، هنری و ادبی تجلیل کرده و احیای سنت صله‌رحم، ادای احترام به پیشکسوتان و ریش‌سفیدان هنر و حمایت معنوی از جوانان فعال و صاحب اثر در حوزه فرهنگ و هنر را نیز دنبال کرده است.
صمدی با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های کردستان، فرهنگی بودن این استان است، تصریح کرد: هنرمندان، ادیبان و نویسندگان نقش مهمی در شکل‌گیری و ارتقای جایگاه فرهنگی کردستان داشته و دارند، اما بسیاری از آنان با مشکلات و مطالباتی مواجه هستند که متأسفانه آن‌گونه که شایسته است مورد توجه و حمایت قرار نگرفته‌اند.
وی افزود: انجمن با هدف ادای بخش کوچکی از دین جامعه به این سرمایه‌های فرهنگی فعالیت خود را آغاز کرده و تلاش دارد زمینه معرفی، تکریم و حمایت معنوی از آنان را فراهم کند.
فرهنگ، زبان و میراث؛ سرمایه‌های ماندگار
صمدی ترویج، ارتقا و تقویت ارزش‌های فرهنگی و هنری و حفظ آداب و رسوم ارزشمند کردستان را از دیگر اهداف انجمن عنوان کرد و گفت: بررسی آثار و تولیدات اهالی فرهنگ و هنر و معرفی بیشتر آنان به جامعه، بخشی از فعالیت‌های این مجموعه است.
وی تأکید کرد: تجلیل از مفاخر صرفاً برای قدردانی از گذشته نیست، بلکه اقدامی برای تشویق و دلگرمی فعالان فرهنگی و هنری به ادامه مسیر و همچنین ایجاد انگیزه در میان نسل جوان برای فعالیت در عرصه‌های فرهنگی و هنری است.
به گفته صمدی، حفظ زبان و ادبیات کردی، فولکلور، آیین‌ها و رسوم تاریخی و کهن کردستان نیز از اهدافی است که انجمن در مسیر فعالیت‌های خود دنبال می‌کند.
مدیر انجمن تجلیل از مفاخر و هنرمندان کردستان در ادامه به برگزاری این مراسم اشاره کرد و گفت: این برنامه فرصتی فراهم کرد تا ضمن عیادت و دیدار با کاک صباح شیانی، از سال‌ها فعالیت ارزشمند وی در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و مدنی قدردانی شود.
وی افزود: صباح شیانی در طول سال‌های گذشته همواره به صورت خودجوش، صادقانه و دلسوزانه در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و مدنی فعالیت کرده و خدمات ارزشمندی ارائه داده است.
سرمایه فرهنگی در خدمت جامعه
در ادامه این مراسم، سید اسماعیل حسینی، ادیب و گوینده پیشکسوت رادیو و عضو انجمن تجلیل از مفاخر کردستان، اظهار کرد: هدف از برگزاری چنین محافلی، پاسداشت فرهنگ و هنر و تجلیل از افرادی است که سال‌ها برای جامعه فرهنگی و هنری تلاش کرده‌اند.
وی با اشاره به شعار انجمن درباره ضرورت تجلیل از مفاخر در زمان حیات آنان، گفت: قدردانی از انسان‌های اثرگذار باید زمانی انجام شود که خودشان بتوانند این محبت و احترام را ببینند و بشنوند.
حسینی با اشاره به سابقه فعالیت صباح حسنی در رادیو افزود: وی طی سال‌های گذشته با حضور و همراهی در برنامه‌هایی همچون «سروه شادی» و «ئێواره‌باش» و همچنین از طریق نامه و تماس تلفنی، برنامه‌های رادیویی را همراهی می‌کرد و به غنای آنها می‌افزود.
این گوینده پیشکسوت رادیو با بیان اینکه کردستان سرزمین فرهنگ و هنر است، گفت: برنامه‌های کردی رادیو در میان مراکز صداوسیمای کشور همواره جایگاه قابل توجهی داشته‌اند.
وی همچنین صباح حسنی را فردی فعال در حوزه اجتماعی و امور خیر دانست و برای وی آرزوی سلامتی و تداوم فعالیت‌های اجتماعی کرد.
حسینی تأکید کرد: برگزاری آیین‌های تجلیل و پاسداشت مفاخر، فخر و امتیاز نیست، بلکه یک وظیفه اجتماعی و فرهنگی است و باید این فرهنگ در سایر استان‌ها نیز گسترش پیدا کند.
کلثوم عثمان‌پور، نویسنده و فعال فرهنگی، نیز در این مراسم با اشاره به نقش صباح حسنی اظهار کرد: وی از جمله افرادی است که سرمایه فرهنگی و اجتماعی خود را در مسیر خدمت به جامعه و انجام فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی هزینه کرده است.
وی افزود: صباح شیانی با وجود برخورداری از ارتباطات و ظرفیت‌هایی که می‌توانست زمینه بهره‌مندی او از امکانات و موقعیت‌های مختلف را فراهم کند، مسیر فعالیت خود را بر پایه منافع شخصی قرار نداد و دغدغه اصلی او جامعه و مردم بود.
عثمان‌پور با اشاره به ویژگی‌های اخلاقی وی گفت: صباح شیانی فردی اخلاق‌مدار، توانمند و اثرگذار بوده و برای بسیاری از افراد، به‌ویژه نیازمندان، پناه و مأمنی قابل اعتماد به شمار می‌رود.
این نویسنده ادامه داد: اگرچه صباح شیانی از آموزش و پرورش بازنشسته شده، اما همچنان پیگیر مسائل و مشکلات افراد نیازمند جامعه، به‌ویژه دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان است.
وی در پایان بر ضرورت تقویت وحدت و همدلی در جامعه تأکید کرد و گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به همدلی نیاز داریم و همه اقشار و گروه‌های اجتماعی باید برای تقویت انسجام جامعه تلاش کنند.
نقش ماندگار در فرهنگ‌سازی
محمود محمودی، شاعر و روزنامه‌نگار، نیز با اشاره به فعالیت‌های صباح حسنی گفت: اقدامات و خدمات وی در حوزه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و محیط زیست باید به‌صورت دقیق ثبت و دسته‌بندی شود، چراکه بخش قابل توجهی از این خدمات هنوز به‌درستی بازگو نشده است.
وی با اشاره به برخی اقدامات اجتماعی صباح حسنی افزود: در مقاطعی، نقش و پیگیری‌های وی در فراهم شدن زمینه برگزاری برخی برنامه‌های حمایتی برای مردم کوبانی و شنگال قابل توجه بوده است.
محمودی همچنین به تفاوت میزان مشارکت مردم در برنامه‌های فرهنگی اشاره کرد و گفت: امروز در کردستان ایران شاهد حضور پررنگ مردم در مراسم فرهنگی و آیین‌های تجلیل از مفاخر هستیم و این امر تا حد زیادی حاصل تلاش افرادی است که سال‌ها برای فرهنگ‌سازی و تقویت جایگاه فرهنگ و هنر تلاش کرده‌اند.
وی صباح حسنی را از پایه‌گذاران جریان تجلیل از مفاخر و هنرمندان در کردستان دانست و تأکید کرد که خدمات وی در این عرصه شایسته ثبت و ماندگاری است.
شخصیت‌های فرهنگی، هویت کردستان هستند
علیرضا دریایی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان، نیز در این مراسم اظهار کرد: اگر امروز کردستان به‌عنوان استانی فرهنگی، سرزمین ذوق و هنر و خاستگاه شخصیت‌های برجسته شناخته می‌شود، بخش مهمی از این جایگاه مرهون حضور بزرگانی است که برای اعتلای فرهنگ و هنر این دیار تلاش کرده‌اند.
وی افزود: جشنواره‌ها و رویدادهای فرهنگی و هنری در معرفی جایگاه کردستان مؤثر هستند، اما آنچه بیش از هر چیز به این استان هویت فرهنگی بخشیده، شخصیت‌ها و بزرگانی هستند که سال‌ها برای فرهنگ، هنر و جامعه تلاش کرده‌اند.
دریایی با اشاره به تجلیل از صباح حسنی شیانی گفت: یکی از این شخصیت‌های ارزشمند، صباح حسنی است که امروز برای پاسداشت خدمات و تلاش‌های فرهنگی و اجتماعی وی گرد هم آمده‌ایم.
وی همچنین از برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب کردستان از ۱۶ تا ۲۲ شهریور خبر داد و گفت: ناشرانی از سراسر کشور، کردستان و اقلیم کردستان در این نمایشگاه حضور خواهند داشت و پنل‌های علمی، روزهای ویژه فرهنگ و هنر شهرستان‌ها و برنامه‌های جنبی نیز برگزار می‌شود.
بیش از چهار دهه فعالیت فرهنگی
محمدشریف علیرمایی، نویسنده، نیز با اشاره به فعالیت‌های صباح حسنی گفت: وی بیش از چهار دهه از عمر خود را در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی سپری کرده و بخش عمده زندگی خود را بدون چشمداشت وقف فرهنگ و هنر این سرزمین کرده است.
وی افزود: فعالیت‌های صباح حسنی تنها به فرهنگ و هنر محدود نبوده و او در امور خیریه، فعالیت‌های اجتماعی و برگزاری آیین‌های نوروزی در مناطق مختلف کردستان نیز حضوری فعال داشته است.
علیرمایی تلاش برای ثبت جهانی اورامان، پاسداشت و برگزاری آیین‌های نوروزی، حمایت از برنامه‌های مرتبط با کانی‌بل و حضور در رویدادهای فرهنگی و هنری را بخشی از فعالیت‌های وی عنوان کرد.
وی تأکید کرد: آنچه این فعالیت‌ها را ارزشمندتر می‌کند، انجام آنها بدون توقع و چشمداشت شخصی و با هدف حفظ و معرفی فرهنگ، هنر و میراث کردستان است.
نقش صباح حسنی در ثبت جهانی اورامان
پویا طالب‌نیا، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کردستان، نیز با اشاره به فعالیت‌های صباح حسنی اظهار کرد: پیگیری‌ها و حمایت‌های وی برای ثبت جهانی اورامان از جمله اقداماتی است که نمی‌توان نقش او را در آن نادیده گرفت.
وی افزود: صباح حسنی پس از سال‌ها خدمت در آموزش و فعالیت در عرصه‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی، همچنان بدون چشمداشت به فعالیت‌های خود ادامه داده است.
طالب‌نیا گفت: وی برای ایجاد شور، نشاط و پویایی اجتماعی در کردستان هزینه‌های زیادی پرداخت کرده و از بنیانگذاران بسیاری از برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی استان بوده است.
مدیرکل میراث فرهنگی کردستان همچنین از خانواده صباح حسنی قدردانی کرد و حضور خود در این مراسم را ادای احترام به شرافت، صداقت و سال‌ها تلاش صادقانه وی در عرصه فرهنگ و اجتماع دانست.
جامعه‌ای که قدر سرمایه‌های انسانی را بداند
ولی کاکایی، نویسنده، نیز در این مراسم اظهار کرد: جامعه‌ای می‌تواند مسیر رشد و توسعه را طی کند که قدر شخصیت‌ها، چهره‌ها و سرمایه‌های انسانی خود را بداند و در زمان حیات آنان از تلاش‌هایشان قدردانی کند.
وی با اشاره به جایگاه ارزش‌های انسانی و اجتماعی در فرهنگ ایرانی و کردی گفت: انسانیت، نوع‌دوستی و ازخودگذشتگی از ارزش‌های مهم این فرهنگ است و باید برای حفظ و تقویت آنها تلاش کرد.
کاکایی افزود: انسانی که از منافع شخصی خود می‌گذرد و برای دیگران و جامعه تلاش می‌کند، شایسته احترام است و صباح حسنی نیز در حوزه‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی نمونه‌ای از چنین ازخودگذشتگی بوده است.
وی تأکید کرد: تجلیل از افرادی مانند صباح حسنی در حقیقت پاسداشت فرهنگ، انسانیت و ارزش‌هایی است که جامعه برای ادامه مسیر رشد و تعالی به آنها نیاز دارد.
«هر آنچه انجام داده‌ام، وظیفه‌ای در قبال جامعه بوده است»
صباح حسنی شیانی نیز در این مراسم با قدردانی از حضور چهره‌های فرهنگی، ادبی و رسانه‌ای اظهار کرد: حضور بزرگان فرهنگ و ادب کرد در این محفل برای تجلیل از وی موجب افتخار است و از همه آنان صمیمانه قدردانی می‌کند.
وی افزود: هر کاری که در طول سال‌های گذشته انجام داده‌ام، وظیفه‌ای در قبال جامعه و مردم خود دانسته‌ام و هیچ‌گاه آن را لطف یا امتیازی برای خود تلقی نکرده‌ام.
حسنی برگزاری جام فوتبال محلات و حضور در برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی را بخشی از این اقدامات دانست و گفت: انسان‌های بزرگی در این شهر و دیار زندگی کرده و منشأ خدمات فراوانی بوده‌اند و فعالیت‌های ما در برابر تلاش‌های آنان ناچیز است.
این فعال فرهنگی ادامه داد: ساعت‌ها و روزهای بسیاری از زندگی خود را وقف فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی کرده‌ام و هر جا احساس کردم جامعه به حضور و کمک نیاز دارد، آمادگی خود را اعلام کرده‌ام.
وی همچنین با اشاره به سفر به سلیمانیه و ارسال کمک‌های بشردوستانه جمع‌آوری‌شده از سوی یک کمپین مردمی گفت: در آن مقطع تلاش شد کمک‌های مردمی به دست افراد نیازمند برسد.
حسنی در پایان بر اهمیت حمایت از رسانه‌ها و منتقدان تأکید کرد و گفت: همه ما با مشکلات مختلفی مواجه هستیم و امروز باید از چهره‌های رسانه‌ای و منتقدان حمایت شود، چراکه نقد سازنده می‌تواند به رشد، اصلاح و توسعه جامعه کمک کند.
آیین تجلیل از صباح حسنی شیانی در نهایت یادآور یک نکته مهم بود؛ اینکه سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی هر جامعه، تنها در کتاب‌ها، بناهای تاریخی و آثار هنری خلاصه نمی‌شوند، بلکه انسان‌هایی هستند که سال‌ها بی‌ادعا برای حفظ و تقویت هویت فرهنگی جامعه تلاش کرده‌اند. پاسداشت چنین افرادی در زمان حیات، نه‌تنها ادای دین به آنان، بلکه احترام به فرهنگ، تاریخ و هویت جمعی یک جامعه است.
فردین کمانگر روزنامه‌نگار
عکس: اسد صیدی
